Thời gian qua xuất hiện một số hiện tượng biến tướng, lợi dụng hình thức livestream, “đi chùa online” hoặc các hoạt động tâm linh trên mạng xã hội nhằm trục lợi cá nhân, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự và thuần phong mỹ tục.

Đi chùa online hay livestream về chủ đề tâm linh không phải là hành vi vi phạm pháp luật. Thế nhưng, điều đáng lưu tâm là nguy cơ biến tướng hoạt động này thành hình thức lợi dụng niềm tin tâm linh để kêu gọi quà tặng, thu lợi bất chính.

Qua nắm tình hình trên không gian mạng, Phòng An ninh mạng, Công an tỉnh Đồng Tháp phát hiện một số phiên livestream với chủ đề “đi chùa online” có nguy cơ biến tướng hoạt động này thành hình thức lợi dụng niềm tin tâm linh để kêu gọi quà tặng, thu lợi bất chính với một số hình thức như:

- Yêu cầu người xem tặng quà ảo để nhân vật thực hiện các hành động như thắp hương, quỳ lạy, lễ Phật, gõ mõ, tụng kinh hoặc cầu nguyện theo yêu cầu.

- Gắn việc tặng quà với lời hứa hẹn về phước báu, công đức, tài lộc, bình an, may mắn hoặc khả năng được Phật độ trì.

- Tổ chức xin xăm, bói toán, giải hạn, cầu tài, cầu lộc hoặc đưa ra những lời phán đoán về vận mệnh để kích thích người xem chuyển quà, chuyển tiền.

- Biến các nghi thức tôn giáo, tín ngưỡng thành công cụ tạo tương tác, câu lượt xem, kích thích tâm lý đám đông và khai thác lòng tin của người khác nhằm mục đích thương mại.

Trước tình hình trên, người dân, người dùng mạng xã hội cần hiểu rõ các quy định của pháp luật về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, việc sử dụng hình ảnh Đức Phật, cơ sở thờ tự, nghi lễ tôn giáo để câu kéo quà tặng, mua vui phản cảm hoặc thực hiện các hành vi thiếu tôn kính có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống văn hóa, tinh thần và sự tôn nghiêm của tôn giáo.

Việc tổ chức trò chơi có yếu tố được thua bằng tiền hoặc hiện vật, phụ thuộc vào kết quả may rủi và có dấu hiệu đánh bạc cần được đặc biệt lưu ý, bởi có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý theo quy định. Các hoạt động bói toán, mê tín dị đoan nhằm thu lợi có thể bị xử lý vi phạm hành chính; trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Để kịp thời chấn chỉnh tình trạng lợi dụng không gian mạng trục lợi tâm linh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, Phòng An ninh mạng Công an tỉnh Đồng Tháp khuyến cáo:

- Đối với người livestream: Không lợi dụng niềm tin tôn giáo, tín ngưỡng để kêu gọi quà tặng, quyên góp hoặc thu tiền bằng những lời hứa hẹn về công đức, phước báu, tài lộc, giải hạn hay cầu nguyện linh nghiệm. Không biến hình ảnh, nghi lễ tôn giáo thành công cụ kinh doanh phản cảm.

- Đối với người xem: Cần tỉnh táo trước những lời mời gọi như “tặng quà để tích công đức”, “tặng quà để được cầu an”, “tặng quà để cầu tài lộc, bình an”. Không chuyển tiền, tặng quà vì tin vào những lời cam kết tâm linh không có căn cứ.

- Đối với người dùng mạng xã hội: Không cổ súy, tiếp tay, chia sẻ hoặc tham gia các hoạt động có dấu hiệu lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để trục lợi. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, cần lưu giữ thông tin, bằng chứng và phản ánh đến cơ quan Công an có thẩm quyền.

- Đối với người quản trị các nền tảng, cộng đồng trực tuyến: Cần chủ động phát hiện, ngăn chặn và xử lý nội dung có dấu hiệu vi phạm theo quy định pháp luật và chính sách của nền tảng.