Chiếc MacBook Pro này có gì

Nhìn qua thì vẫn là MacBook Pro quen thuộc, vẫn bản 14 và 16 inch. Khác biệt lớn nằm ở cái màn hình: OLED sáng hơn, đen sâu hơn, màu rộng hơn. Tai thỏ cũng được thay bằng Dynamic Island, chỗ để Spotlight, Live Activities và Siri. Cái logo Apple phát sáng ở mặt lưng cũng quay lại, ai từng xài MacBook đời cũ chắc sẽ thấy vui vui.

Máy cũng mỏng và nhẹ hơn trước nhờ tấm OLED gọn hơn. Giá thì không rẻ chút nào, bản 14 inch khởi điểm 2.899 USD, bản 16 inch từ 3.399 USD, còn bản chip mạnh hơn thì khởi điểm từ khoảng 4.500 đến 4.800 USD.

Vì sao mình mê màn hình OLED này

Mình làm ảnh, làm video, nên màn hình là thứ mình nhìn vào cả ngày. Màn MacBook Pro mấy năm nay đã đẹp rồi, nhưng thỉnh thoảng vẫn thấy quầng sáng quanh mấy vật sáng trên nền tối, nhìn kỹ là thấy khó chịu. OLED thì mỗi điểm ảnh tự sáng tự tắt, đen là đen thật, xem nội dung HDR sướng hơn hẳn. Apple còn thêm dải màu mà dân in ấn, chụp ảnh đòi từ lâu, và màn hình được cân màu sẵn từ nhà máy. Với mình thì đó là thứ đáng tiền nhất của chiếc máy này.

Cái thứ hai mình thích là máy nhẹ hơn. Nghe thì nhỏ thôi, nhưng với người hay xách máy đi công tác như mình thì nhẹ đi một chút là cảm nhận được liền trên vai. Màn hình cũng có lớp chống chói mới, cái này với người hay làm việc ở nhiều chỗ như mình là điểm cộng.

Nói chung phần OLED là thứ người dùng MacBook Pro chờ lâu rồi: màu chuẩn, đen sâu, máy nhẹ. Tới đây thì mình chưa thấy có gì để chê.

Nhưng sao mình lại không cần cảm ứng

Quảng cáo

Apple làm phần cảm ứng khá kỹ: vuốt để cuộn, chụm để phóng to ảnh, chạm hai lần để phóng to cửa sổ. Hãng còn làm lại bản lề cho màn hình đỡ rung khi chạm, và thêm chống rung cho camera khi anh em lỡ chạm vào màn hình lúc đang gọi video.

Cá nhân mình thấy chính hai chi tiết cuối lại nói lên vấn đề. Màn laptop đứng thẳng, cách tay mình cả gang. Mỗi lần chạm là phải giơ tay lên, mà màn hình thì rung tới mức Apple phải sửa cả bản lề lẫn camera. Giơ tay chạm màn hình đứng một lúc là mỏi, dân thiết kế giao diện còn đặt hẳn tên cho nó là gorilla arm. Hồi năm 2010, Steve Jobs cũng từng giải thích vì sao Apple không làm Mac cảm ứng, đại ý là màn hình đứng không hợp để chạm, demo thì đẹp nhưng dùng lâu thì mỏi tay. Mười mấy năm sau Apple đổi ý, nhưng cánh tay anh em mình thì vẫn vậy.

Rồi còn dấu vân tay nữa. Cái mình mê nhất ở OLED là màu đen sâu và màu chuẩn, mà một màn hình bóng loáng đầy vết ngón tay thì phá đúng mấy thứ đó. Ai làm màu, chỉnh ảnh chắc hiểu cảm giác phải lấy khăn ra lau màn hình liên tục.

Thêm nữa, macOS vốn sinh ra cho con trỏ chuột chứ không phải cho ngón tay. Menu nhỏ, nút đóng cửa sổ nhỏ, thanh công cụ trong app chuyên nghiệp thì dày đặc. Apple nói nhiều app chạm được ngay vì máy tự hiểu cú chạm là cú click, nhưng như vậy thì ngón tay cũng chỉ là một con trỏ to hơn và kém chính xác hơn thôi. Nói thật là trackpad MacBook vẫn là cái trackpad ngon nhất trên laptop, mình chẳng thấy lý do gì phải nhấc tay khỏi đó.

Quảng cáo

Bài học từ laptop Windows cảm ứng

Laptop cảm ứng không phải chuyện mới. Bên Windows làm từ lâu rồi, có cả máy 2 trong 1, máy gập ngược màn hình. Mình không tìm được khảo sát nào đáng tin về chuyện người dùng chạm màn hình laptop nhiều cỡ nào, nên mình không bịa số. Nhưng review máy nhiều năm, mình thấy cảm ứng chỉ thật sự có ích khi máy gập lại thành tablet hoặc dùng bút. Còn để kiểu laptop bình thường thì đa phần chỉ để cuộn trang hay bấm nhanh một nút khi tay đang tiện ở gần.

Chiếc MacBook Pro mới vẫn là laptop mở kiểu vỏ sò, không gập ngược được, Apple cũng không nhắc gì tới bút. Tức là nó rơi đúng vào cái tư thế mà cảm ứng ít có ích nhất.

Rồi còn iPad nữa anh em. Apple đã có iPad Pro màn OLED, có bút, có bàn phím. Ai cần vẽ, cần chạm, cần một máy vừa là tablet vừa làm việc được thì đã có lựa chọn đó rồi. Thêm cảm ứng vào MacBook Pro làm ranh giới hai dòng mờ đi, mà cũng chẳng mang lại trải nghiệm tablet thật sự.

Vậy ai mới thật sự cần cảm ứng

Công bằng mà nói thì có vài nhóm sẽ thấy có ích. Dân đồ hoạ có thể dùng cả màn hình làm khung vẽ, dân 3D xoay mô hình bằng tay. Người làm nhạc có thể chơi phím đàn, pad trống ngay trên màn hình. Người dựng video có thể chụm để phóng to timeline, kéo clip vào đúng chỗ. Dân làm app thì thử app iPhone, iPad bằng cảm ứng thật ngay trên Mac.

Nhưng mình để ý mấy trường hợp này đều kiểu thỉnh thoảng mới dùng. Chẳng ai ngồi đánh đàn trên màn laptop dựng đứng cả buổi, và dân vẽ chuyên nghiệp thì vẫn sẽ cầm bút với bảng vẽ hoặc iPad. Còn người dùng bình thường như anh em mình chắc chủ yếu chạm để cuộn trang, xem ảnh hay bấm vào Dynamic Island. Tiện thì có tiện đó, nhưng khó mà gọi là lý do để xuống tiền.

Cái giá cho thứ mình không cần

Đây mới là chỗ mình băn khoăn nhất. Ngay trước đó một ngày, Apple ra MacBook Pro 14 inch bản thường giá từ 1.999 USD, vẫn màn hình cũ, vẫn tai thỏ, không cảm ứng. Muốn có OLED, Dynamic Island và máy nhẹ hơn thì anh em phải lên bản OLED từ 2.899 USD, và cảm ứng đi kèm luôn, không có lựa chọn bỏ ra.

Hai máy khác nhau nhiều thứ nên mình không nói khoảng chênh 900 USD là tiền của riêng cảm ứng, Apple cũng không nói phần này tốn bao nhiêu. Nhưng nhìn theo hành vi mua hàng thì đây là kiểu bán gói quen thuộc: thứ người dùng muốn là OLED được gói chung với thứ Apple muốn đẩy là cảm ứng. Ai muốn màn hình đẹp nhất buộc phải mua luôn cảm ứng, và thế là nhìn vào ai cũng tưởng tính năng này được nhiều người chọn, trong khi thật ra người ta chỉ chọn cái màn hình.

Chuyện này từng xảy ra với Touch Bar rồi. Hồi 2016, Touch Bar chỉ có trên mấy bản MacBook Pro xịn, ai muốn máy mạnh thì phải lấy luôn Touch Bar. Vài năm sau Apple bỏ nó. Mình không nói cảm ứng sẽ chung số phận, vì lần này Apple làm bài bản hơn nhiều, nhưng bài học là được gói vào máy cao cấp không có nghĩa là người dùng thật sự cần nó.

Apple có nên bán bản OLED không cảm ứng

Theo mình là nên, ít nhất là cho chọn khi đặt máy, giống như Apple đang cho chọn loại kính chống chói. Một bản OLED không cảm ứng có thể nhẹ hơn, rẻ hơn chút, hoặc đơn giản là cho người dùng quyền chọn. Còn nếu bỏ phần cảm ứng ra cũng không tiết kiệm được gì, thì ít nhất macOS nên có một công tắc tắt hẳn nó, để khỏi lỡ tay chạm nhầm lúc chỉ màn hình cho đồng nghiệp xem.

Còn với anh em đang tính mua, mình nghĩ cứ tự hỏi một câu thôi: mình mua máy này vì màn hình hay vì cảm ứng? Nếu vì màn OLED, máy nhẹ, Dynamic Island, và anh em làm hình ảnh chuyên nghiệp, thì bản OLED vẫn đáng tiền, cảm ứng chỉ là đồ đi kèm. Còn nếu anh em không cần màu chuẩn hay HDR xịn thì bản thường giá 1.999 USD có lẽ là lựa chọn tỉnh táo hơn.

Riêng mình thì vẫn mê cái màn hình đó lắm, nhưng chắc là sẽ hiếm khi chạm vào nó. Anh em thì sao, có ai thật sự muốn chạm vào màn hình MacBook không?