**Chiến thắng tại World Culinary Awards 2026 lại 4 năm Air France giữ vị trí ở hạng mục dành riêng cho bữa ăn trên máy bay.**

Vietnam Airlines vừa đoạt giải Hãng hàng không ẩm thực tốt nhất thế giới (Hãng hàng không có ẩm thực tốt nhất thế giới) tại lễ trao giải World Culinary Awards lần thứ 7, được tổ chức tại Jamaica ngày 14/10. Đây là lần đầu tiên một hãng bay châu Á đứng đầu hạng mục này. Kết quả năm nay cũng chấm dứt chuỗi 4 năm liên tiếp Air France giữ dấu hiệu, kéo dài từ năm 2022 đến năm 2025.

Danh sách đề cử năm nay có 11 hãng. Bốn cái tên đẳng cấp nhất là Singapore Airlines, Qatar Airways, Cathay Pacific và Turkish Airlines, cả bốn đều nằm trong top 5 bảng xếp hạng hãng bay tốt nhất thế giới Skytrax 2026 công bố hồi giữa tháng 9. Các cuộc tranh cử còn lại bao gồm Emirates, Etihad Airways, Qantas, Austrian Airlines, Swiss và chính quy kim vô địch Air France.

World Culinary Awards là giải "anh em" của World Travel Awards, hệ thống giải thưởng ngành du lịch ra đời từ đầu thập niên 1990. Riêng giải ẩm thực mới được tổ chức từ năm 2020, với các hạng mục dành cho nhà hàng, điểm đến ẩm thực, dịch vụ ăn uống ở sân bay và trên máy bay. Người chiến thắng không làm được đồng nếm thử rồi chấm điểm. Kết quả là sự lựa chọn của người làm trong lĩnh vực thực phẩm và công nghiệp ngành ẩm thực, đề cử nào nhận được nhiều phiếu bầu nhất trong hạng mục sẽ giành chiến thắng. Nói cách khác, giải pháp này đo lường mức độ được biết đến và thiện cảm của hành khách nhiều hơn là một bài kiểm tra hương vị.

**Bún chả ở khoảng thương gia, phở trên bãi bay Mỹ**

Thực đơn của Vietnam Airlines dựa nhiều vào món ăn vùng miền. Trên đường bay Hà Nội - TP.HCM, khách hạng thương gia có thể chọn cơm hấp hạt sen kiểu Huế, bún chả Hà Nội, mì Quảng, cao lầu Hội An, bánh canh Sài Gòn hoặc cá lóc hấp bầu kiểu miền Tây. Suất ăn thay đổi theo thời điểm trong ngày, từ bữa sáng, bữa trưa, bữa tối đến bữa phụ giữa buổi.

Ở đường bay quốc tế, hãng kết hợp món Việt với món của nước đến. Chuyến bay đi Hàn Quốc có cơm trộn bibimbap, bò nướng bulgogi và canh gà sâm. Đường bay Nhật Bản phục vụ bò wagyu, lẩu shabu-shabu, cá om rượu sake, đặt cạnh chả lá lốt và tôm rim nước mắm. Trên chặng San Francisco - TP.HCM, phở có mặt trong thực đơn hạng thương gia.

Hạng phổ thông cũng xen kẽ món Việt và món quốc tế. Theo Vietnam Airlines, suất ăn được tính theo hạng ghế, đường bay, mùa trong năm và loại máy bay. Trên một số đường bay dài đi châu Âu, Úc và Mỹ, khách thương gia có thể đặt trước món ăn, chậm nhất 36 giờ trước giờ khởi hành. Cục Hàng không Việt Nam cho rằng việc đưa món ăn vùng miền lên máy bay giúp khách quốc tế tiếp xúc với văn hóa Việt ngay từ trước khi hạ cánh.

**Vì sao làm đồ ăn ngon trên máy bay lại khó**

Khoang máy là môi trường bất lợi cho giác giác. Không khí rất khô, áp suất thấp hơn mặt đất và tiếng ồn liên tục. Năm 2010, Lufthansa đặt hàng Viện Fraunhofer (Đức) thực hiện thử nghiệm trong mô phỏng máy bay. Kết quả cho thấy khả năng cảm nhận vị mặn và vị ngọt của người tham gia giảm khoảng 30%.

Vị umami, vị vị ngọt thịt, đậm đà có trong nước dùng xương, hồng hay nước mắm, lại gần như không bị ảnh hưởng. Một nghiên cứu khác của Đại học Cornell (Mỹ) vẫn ghi nhận tiếng ồn gây ra điều này rõ ràng hơn. Về lý thuyết, đây là điểm có lợi cho món Việt, vốn dùng nhiều nước dùng ninh xương, nước mắm, rau thơm và vị chua cay. Tuy nhiên, chưa có thông tin nào cho thấy yếu tố này quyết định kết quả bình chọn.

Đầu bếp Luke Nguyễn, người từng làm thực đơn cho Vietnam Airlines, cũng thừa nhận khó khăn này. Năm 2018, ông nói hành động của khách hàng bị mất khoảng 15-20% vị trí khi bay, và việc tìm kiếm món đồ vừa phải vừa phù hợp với nhiều loại khách hàng khác nhau là điều không dễ dàng.

**Đối thủ đầu tư vào ẩm thực ra sao**

Các hãng lớn đều chi mạnh cho bữa ăn trên không. Air France đã mời các đầu bếp có nhà hàng gắn sao Michelin như Anne-Sophie Pic và Régis Marcon thiết kế thực đơn cho hạng nhất La Première và hạng thương gia. Bữa ăn được phục vụ lần từng món theo kiểu nhà hàng Pháp, phong cách mai có như riêng chứ không chung đĩa với tráng miệng. Singapore Airlines duy trì Hội đồng ẩm thực quốc tế, một nhóm đầu bếp thuộc nhiều trường phái, chuyên thiết kế, thử và làm mới thực đơn trên toàn mạng bay.

Kết quả của World Culinary Awards cũng không trùng với Skytrax. Tại lễ trao giải Skytrax tháng 9, Singapore Airlines nhận giải suất ăn hạng phổ thông tốt nhất thế giới, còn Turkish Airlines thắng ở hạng mục suất ăn hạng thương gia. Bảng xếp hạng Skytrax lấy từ khảo sát hơn 24,8 triệu lượt phản hồi của hành khách trong giai đoạn tháng 9/2025 đến tháng 8/2026. Hai giải dùng hai cách đánh giá khác nhau, nên kết quả lệch nhau là điều dễ hiểu.